Uitgaven

17,31%

€ 36.351

x €1.000

Inkomsten

10,77%

€ 22.889

x €1.000

Saldo

550,18%

€ -13.462

x €1.000

Programma 2. Fysiek beheer openbare ruimte en Mobiliteit

Uitgaven

17,31%

€ 36.351

x €1.000

Inkomsten

10,77%

€ 22.889

x €1.000

Saldo

550,18%

€ -13.462

x €1.000

Portefeuillehouder	Thema
Jelmer Vierstra	Afval en circulaire economie, Bodem, Milieu, Natuur, Water en waterketen
Hendrie van Assem	Begraven en begraafplaatsen, Openbare ruimte, Verkeer en Mobiliteit
Vincent Janssen	Parkeren

Omschrijving

Dit programma bevat twee opgaven:

Onderhoud van de openbare ruimte
Mobiliteit

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden:

Taakveld	Omschrijving
0.63 Parkeerbelasting	Parkeerbelasting: - heffing en invordering - opbrengsten parkeerfaciliteiten - opbrengsten boetes
2.1 Verkeer en vervoer	Verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur
2.2 Parkeren	Ontwikkeling en beheer van parkeervoorzieningen en parkeerbeleid: - parkeerzone, ontheffingen en vergunningen - inrichting en onderhoud open en gesloten parkeervoorzieningen - baten en lasten die betrekking hebben op parkeervoorzieningen (excl. opbrengst parkeerbelasting, zie taakveld 0.63) - parkeermeters - fietsenstalling - algemene parkeervoorzieningen die door gehandicapten kunnen worden gebruikt
2.4 Economische havens en waterwegen	(Beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur
3.4 Economische promotie	Activiteiten gericht op het 'op de kaart zetten' van de gemeente: kermis, evenementen en coördinatie binnenstad
5.6 Media	De zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: mediabeleid
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie	Openbaar groen, natuur en recreatie
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie	Algemene voorzieningen gericht op participatie: multifunctionele centra
7.2 Riolering	Afvalwater en waterhuishouding
7.3 Afval	Inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval
7.5 Begraafplaatsen en crematoria	Taken op het terrein van de lijkbezorging

Ambities

Programma 2 gaat over de ontwikkeling, het beheer en het gebruik van de openbare ruimte.

Enerzijds gaat programma 2 over het onderhouden van de huidige openbare ruimte. Hierbij richten we ons op het in stand houden van de verschillende ‘assets’ in onze openbare ruimte. Assets zijn fysieke objecten in de openbare ruimte met een waarde. Voorbeelden van assets in de openbare ruimte zijn riolering, verharding, groenvakken, bomen, water, openbare verlichting, civieltechnische kunstwerken en het straatmeubilair. Naast het vervangen van beschadigde of verouderde assets valt ook het dagelijks onderhoud van de assets onder programma 2. Het dagelijks onderhoud zorgt ervoor dat onze openbare ruimte schoon en veilig te gebruiken blijft voor alle gebruikers. Daarnaast geven we in programma 2 ook sturing op de aanleg, instandhouding en opruiming van de verschillende nutsvoorzieningen in de openbare ruimte. Denk hierbij aan de aanleg van glasvezelnetwerken of het weghalen van gasleidingen als onderdeel van de energietransitie.

Het programma gaat anderzijds over het ontwikkelen van de toekomstige openbare ruimte. De manier waarop we onze openbare ruimte gebruiken, verandert met de tijd. En Woerden moet daarin mee veranderen. Onze doelen, ambities en de wensen van onze inwoners vragen om een nieuwe inrichting van de openbare ruimte. Het beleid waarin wordt beschreven hoe onze nieuwe openbare ruimte eruit komt te zien valt ook, onder andere, onder programma 2. Maar ook andere programma’s hebben invloed op de inrichting van de openbare ruimte. In het beleid beschrijven we welke doelen en ambities we hebben als gemeente, op welke manier onze openbare ruimte moet worden (her)ingericht om die doelen te behalen, en ook waar wij de openbare ruimte willen vernieuwen. Daarnaast staan de uitgangspunten voor nieuwe openbare ruimte bij bijvoorbeeld nieuwbouwontwikkelingen beschreven in het beleid, zodat ook nieuwe inwoners komen te wonen in een prettige en veilige leefomgeving. De openbare ruimte dient toekomstbestendig te zijn, zodat er blijvend prettig en veilig gebruik van kan worden gemaakt.

We staan voor een uitdaging om in de openbare ruimte plek te bieden aan de verschillende opgaven zoals de mobiliteitstransitie, klimaatadaptatie, netcongestie, energietransitie, biodiversiteit en sociale opgaven. De beschikbare ruimte in onze gemeente is schaars. Daardoor staat de openbare ruimte onder grote druk: er is steeds meer nodig, met steeds minder ruimte.

Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen

Er lopen twee ontwikkelingen om ervoor te zorgen dat onze openbare ruimte nu en in de toekomst gebruikt kan blijven worden. Hierbij concentreren we ons binnen programma 2 op het betaalbaar maken én betaalbaar houden van de openbare ruimte. Daarnaast sturen we op een nieuwe inrichting van de openbare ruimte waarin voldoende plek is voor ruimtelijke opgaven.

Om de huidige openbare ruimte betaalbaar te maken is een balans noodzakelijk tussen de beschikbare middelen voor het beheer van onze openbare ruimte, ten opzichte van de ambities. Zo zijn we gestart met de ‘Herijking Openbare Ruimte’. Het doel van de Herijking is om de openbare ruimte beter te kunnen beheren met de beperkte middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Door de gemeenteraad zijn in 2025 de Acht Woerdense Waarden vastgesteld. Op basis van deze waarden maken we de keuzes hoe we het dagelijks beheer en onderhoud van de openbare ruimte uitvoeren. Daarbij wordt ook inzichtelijk gemaakt welke afwegingen we maken om tot een keuze te komen, maken we transparanter hoe deze keuzes de verdeling van middelen beïnvloed en maken we transparant welke belangen we prioriteit geven voor assets in onze openbare ruimte.

Daarnaast betekent de invoering van de Omgevingswet ook een nieuwe manier om beleid op te stellen en te implementeren. De druk op de openbare ruimte vraagt om heldere keuzes in beleid. De beschikbare ruimte in onze gemeente is schaars, maar om de openbare ruimte toekomstbestendig te maken is er plek nodig voor verschillende opgaven. Denk bijvoorbeeld aan vergroening, mobiliteitstransitie, klimaatadaptatie, energietransitie, biodiversiteit en ook sociale opgaven. Maar niet alles past op dezelfde plek. Om een plek te kunnen geven aan de hierboven beschreven opgaven, zullen we steeds vaker de traditionele inrichting en traditioneel gebruik van onze openbare ruimte los moeten laten. Dit vraagt om creatieve oplossingen, maar bovenal om heldere keuzes en een duidelijke prioritering van opgaven.

Voor de beleidsvelden binnen programma 2 ontbreekt nog beleid, of moet de overstap worden gemaakt naar meer integraal beleid. Daarom gaan we werken aan een integraal Omgevingsprogramma Openbare Ruimte. Het omgevingsprogramma is een uitwerking van de Omgevingsvisie. Het maakt de strategische doelen uit de Omgevingsvisie concreet en formuleert maatregelen om deze te bereiken. Het doel van het omgevingsprogramma is om een integrale inrichting van de openbare ruimte te maken die anticipeert op veranderende behoeftes, beleid en ambities. Daarnaast moet integraliteit centraal staan in de ontwikkeling van de openbare ruimte. Niet alleen integraal ruimtegebruik bovengronds, maar ook de afstemming tussen bovengronds en ondergronds ruimtegebruik.

Deze twee ontwikkelingen zijn sterk van elkaar afhankelijk. Er zijn beperkte middelen om de openbare ruimte te beheren op het niveau van onze huidige ambities, laat staan dat er nu voldoende middelen zijn om de gewenste openbare ruimte van de toekomst te beheren. Met integraal beleid, heldere prioritering en meetbare doelen kunnen we grip blijven houden op de betaalbaarheid van onze openbare ruimte. Tegelijkertijd biedt dit ook de koers om een toekomstbestendig Woerden te ontwikkelen.

Collegewerkprogramma

Ambitie: We zorgen voor een gezonde, leefbare en veilige openbare ruimte die klaar is voor de toekomst.
Portefeuillehouders: Hendrie van Assem en Jelmer Vierstra
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	Aanvullende lasten (x € 1.000)
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	2027	2028	2029	2030
2.1 Woerden heeft genoeg fijne, veilige en toegankelijke plekken waar inwoners kunnen bewegen, sporten en elkaar ontmoeten.	2.1A We leveren in 2028 een uitvoeringsprogramma op voor de verbetering en uitbreiding van sport, speel- en beweegvoorzieningen en wandelroutes. Bij de inrichting hiervan hebben we specifiek aandacht voor verlichting en veiligheid en betrekken we jongeren en de omgeving. Dit uitvoeringsprogramma wordt onderdeel van het omgevingsprogramma openbare ruimte.	0	40	0	0
	2.1B We vertalen in 2027 het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap tot richtlijnen voor de inrichting van de openbare ruimte in het HIOR (Handboek Inrichting Openbare Ruimte). Hierbij betrekken we de belangenorganisaties zoals gehandicaptenplatform MIMAX.	0	0	0	0
2.2 Inwoners voelen zich veiliger in de openbare ruimte	2.2A In 2027 breiden we de applicatie 'Meldingen Openbare Ruimte' uit zodat inwoners van Woerden ook kunnen aangeven als zij onveilige plekken ervaren in Woerden	0	0	0	0
2.3 Er is genoeg groen en zijn genoeg bomen in bestaande wijken. Zo zorgen we voor een fijne, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving.	2.3A We formuleren een heldere visie op openbaar groen, zodat we aantoonbaar kunnen maken wanneer onze openbare ruimte voldoende groen is. Hieruit formuleren we doelstellingen en KPI's voor de inrichting, beheer en ontwikkeling van openbaar groen. Dit is onderdeel van het omgevingsprogramma openbare ruimte. Hierbij brengen we de functies van groen in kaart en koppelen we passende beheergroepen en onderhoudsniveaus hieraan. Hierdoor sluit het beheer beter aan op de ambities voor bijvoorbeeld het verbeteren van de biodiversiteit.	0	0	0	0
	2.3B We brengen kansen voor vergroening van bestaande openbare ruimte in kaart, startende bij wijken waar meer groen hard nodig is zoals Waterrijk, de binnenstad en Snel & Polanen. In 2027 stellen we een uitvoeringsprogramma op dat onderdeel wordt van het omgevingsprogramma openbare ruimte.	0	0	0	0
	2.3C We actualiseren in 2028 de beoordelingscriteria voor beschermde bomen en passen deze toe bij het actualiseren van de lijst met beschermde bomen. De nieuwe beoordelingscriteria en lijst met beschermde bomen worden verwerkt in de Verordening fysieke leefomgeving, zodat deze uiteindelijk worden opgenomen in het omgevingsplan.	0	0	0	0
	2.3D We inventariseren in 2027 knelpunten in de openbare ruimte en bereiden rioolvervangingen voor om een klimaatbestendige openbare ruimte te realiseren.	0	0	0	0
	2.3E We voeren in 2027 het Programma Klimaatbestendige Openbare Ruimte (KbOR) uit.	0	0	0	0
	2.1 We gaan in 2027 het Orakelplein vergroenen en klimaatbestendig inrichten.	0	0	0	0
2.4 Er komt ook genoeg groen en er komen genoeg bomen in nieuwe wijken. Zo zorgen we voor een fijne, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving.	2.4A We formuleren omgevingsplanregels voor het behouden en versterken van groen in (nieuwbouw)ontwikkelingen. We leggen deze in 2028 ter besluitvorming voor aan de raad.	0	0	0	0
2.5 We vergroten de biodiversiteit in de openbare ruimte	2.5A We werken verder aan het versterken van de biodiversiteit binnen de openbare ruimte. Dit doen we in samenwerking met inwoners en natuurorganisaties die veel lokale kennis hebben. Hiervoor stellen we in 2027 doelstellingen op en werken we een aanpak uit om de staat van de biodiversiteit te monitoren volgens de Basiskwaliteit Natuur (BKN). Dit wordt onderdeel van het omgevingsprogramma openbare ruimte.	0	0	0	0
2.5 We vergroten de biodiversiteit in de openbare ruimte	2.5B We actualiseren de nota Dierenwelzijn in 2028 als onderdeel van het omgevingsprogramma openbare ruimte. Hierbij hebben we ook aandacht voor een integrale aanpak van exoten.	0	0	0	0
2.6 We bekijken alle opgaven in de openbare ruimte gezamenlijk. We maken duidelijke keuzes over wat het belangrijkst is en waar we als eerste mee aan de slag gaan.	2.6A We stellen een integraal omgevingsprogramma openbare ruimte op, waarin de belangrijkste opgaven voor de openbare ruimte zoals genoemd in dit collegewerkprogramma stapsgewijs worden uitgewerkt. De openbare ruimte moet plek bieden aan uiteenlopende functies terwijl de beschikbare ruimte schaars is. Dit vraagt om integrale afwegingen. Met een heldere prioritering van opgaven, meetbare doelen en concrete maatregelen kunnen we duidelijke keuzes maken over het gebruik van de beschikbare ruimte en middelen. Zo houden we grip op de betaalbaarheid van onze openbare ruimte en kunnen we deze toekomstbestendig ontwikkelen.	0	200	50	0
2.7 Aula Rijnhof als onderdeel van de begraafplaats van de toekomst.	2.7A We onderzoeken in 2027 hoe we Aula Rijnhof toekomstbestendig kunnen maken.	0	0	0	0

Ambitie: We maken Woerden beter bereikbaar
Portefeuillehouder: Hendrie van Assem
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	Aanvullende lasten (x € 1.000)
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	2027	2028	2029	2030
2.8 We zorgen ervoor dat Woerden goed te bereiken is via de weg. Vanaf elke plek binnen de bebouwde kom willen we binnen 10 minuten een provinciale weg of snelweg kunnen bereiken.	2.8A Om ingrepen in het hoofdwegennet uit te kunnen voeren wordt bij hogere overheden een lobby uitgevoerd. In 2027 wordt hiertoe een plan van aanpak opgesteld.	30	30	30	0
2.9 We voeren een duidelijk, realistisch en gastvrij parkeerbeleid. Er is genoeg parkeerruimte in en rond de Poort van Woerden. Door de nieuwe ontwikkelingen blijft de parkeerdruk in de omliggende wijken in 2029 onder de 85%.	2.9A Het onderzoek naar eventueel parkeren ten zuiden van het spoor is afgerond. In 2027 vindt besluitvorming plaats (per deelgebied) of en zo ja hoe een vorm van parkeerregulering wordt ingevoerd. De uitkomsten uit de participatie zijn hierin leidend. In 2029 vindt evaluatie plaats.	35	0	20	0

Ambitie: We maken Woerden verkeersveiliger
Portefeuillehouder: Hendrie van Assem
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	Aanvullende lasten (x € 1.000)
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	2027	2028	2029	2030
2.10 We maken wegen veiliger voor fietsers en voetgangers. Daardoor zijn er in 2028 0 tot 10% minder ongelukken dan in 2025.	2.10A In 2027 ligt er een Meerjarenverkeersmaatregelensplan (MVP) waarin projecten geprioriteerd zijn en voorzien is in een uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma wordt onderdeel van het omgevingsprogramma Openbare Ruimte.	0	0	0	0
	2.10B In 2030 zijn 3 projecten uit het MVP uitgevoerd of in uitvoering t.b.v. fietsers en voetgangers, waaronder de verbetering van de fietsroute Kamerik-Woerden.	0	0	0	0

Ambitie: We onderhouden de openbare ruimte goed
Portefeuillehouder: Hendrie van Assem
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	Aanvullende lasten (x € 1.000)
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	2027	2028	2029	2030
2.11 We onderhouden de openbare ruimte op kwaliteitsniveau B/3.	2.11A We brengen de assets waarvan de technische staat onder het kwaliteitsniveau B/3 is in beeld, met extra aandacht voor infrastructuur en kunstwerken.	BN	BN	BN	BN
	2.11B We bieden jaarlijks bij de kadernota de Programmering Openbare Ruimte aan. Deze programmering informeert de gemeenteraad over niveau van de assets in de openbare ruimte en de hoe de assets, waarvan de technische staat onder kwaliteitsniveau B/3 beoordeeld is én waarvan de kriticiteit conform de Herijking IBOR aangetoond is, op niveau worden gebracht.	0	0	0	0
	2.11C In 2027 verbeteren we de applicatie 'Meldingen Openbare Ruimte', zodat bewoners eenvoudig meldingen kunnen doen en we beter en sneller melding aan kunnen pakken	48	0	0	0
	2.11D We stellen in 2027 een raadsvoorstel op waarin we onderbouwen en beschrijven op welke wijze het in de algemene reserve gelabelde budget voor IBOR ingezet kan worden, conform het voorgestelde ingroeipad. Dit plan actualiseren we jaarlijks binnen de Programmering Openbare Ruimte en leveren we aan bij de kadernota.	0	0	0	0
	2.11E We richten een voorziening beheer openbaar ruimte in zodat er consistentie ontstaat in de fluctuatie van de kosten en uitgaven.	0	0	0	0
2.12 We zorgen dat meer inwoners en ondernemers meehelpen bij het onderhoud van groen in de openbare ruimte.	2.12A In 2027 verduidelijken en versimpelen we de regels voor het onderhoud van groen in de openbare ruimte door inwoners en ondernemers.	0	0	0	0

Ambitie: We werken toe naar minder afval en meer hergebruik. (Programma Duurzaamheidstransities)
Portefeuillehouder: Jelmer Vierstra
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	Aanvullende lasten (x € 1.000)
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	2027	2028	2029	2030
2.13 We zorgen dat een groter deel van het afval wordt hergebruikt of gerecycled. De hoeveelheid restafval per inwoner daalt hierdoor uiteindelijk van 167 kg naar 100 kg restafval.	2.13A Conform het Grondstoffenbeleidsplan 2024-2027 starten we een gedragscampagne gericht op afvalpreventie en hergebruik.	0	0	0	0
	2.13B We evalueren het Grondstoffenbeleidsplan 2024-2027. Hierbij onderzoeken we specifiek de voor- en nadelen van nascheiding en de balans tussen duurzaamheid en kosten.	0	0	0	0
	2.13C Op basis van de evaluatie herijken we het Grondstoffenbeleidsplan.	0	0	0	0
2.14 We hebben een milieustraat die klaar is voor de toekomst.	2.14A We voeren een benchmark uit van de huidige milieustraat naar een toekomstig grondstoffenstation.	0	0	0	0

Ambitie: We werken aan een circulaire gemeente. (Programma Duurzaamheidstransities)
Portefeuillehouder: Jelmer Vierstra
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	Aanvullende lasten (x € 1.000)
Doel: dit willen we bereiken	Actie: dit gaan we daarvoor doen	2027	2028	2029	2030
2.15 We hergebruiken bestaande materialen en gebouwen en gebruiken ze beter. Zo voorkomen we verspilling.	2.15A We brengen in 2027 in beeld wat de stand van zaken is van circulaire economie bij aanbestedingen en projecten	25	25	0	0

Specificatie taakvelden

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Werkelijk 2025	Primitieve begroting 2026	Begroting 2026 inclusief wijziging	Begroting 2027	Verschil begroting 2027 en begroting 2026 na wijzigingen	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Baten
0.63 Parkeerbelasting	2.598	2.568	2.568	2.915	346	2.992	2.992	2.992
2.1 Verkeer en vervoer	642	59	59	57	-2	57	57	57
2.2 Parkeren	30	0	0	0	0	0	0	0
2.4 Economische havens en waterwegen	73	72	72	72	0	72	72	72
3.4 Economische promotie	33	131	131	131	0	131	131	131
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie	104	50	50	54	4	54	54	54
7.2 Riolering	8.348	8.854	8.854	9.491	637	9.680	9.873	10.070
7.3 Afval	8.298	8.244	8.244	8.495	251	8.495	8.495	8.495
7.5 Begraafplaatsen en crematoria	1.044	862	862	898	35	898	898	898
Totaal Baten	21.171	20.840	20.840	22.112	1.272	22.379	22.572	22.769
Lasten
2.1 Verkeer en vervoer	13.276	13.212	13.694	13.594	-100	13.915	14.001	14.381
2.2 Parkeren	1.874	1.861	1.861	2.088	227	2.088	2.077	2.072
2.4 Economische havens en waterwegen	1.091	1.470	1.470	1.402	-69	1.544	1.525	1.603
3.4 Economische promotie	131	160	160	101	-58	101	101	101
5.6 Media	94	97	97	97	0	97	97	97
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie	5.589	5.374	5.544	5.203	-341	5.270	5.326	5.339
7.2 Riolering	6.494	6.322	6.322	6.872	550	7.012	7.221	7.184
7.3 Afval	6.010	5.856	5.856	6.101	244	6.092	6.052	6.048
7.5 Begraafplaatsen en crematoria	905	964	964	893	-70	898	902	979
Totaal Lasten	35.465	35.316	35.968	36.351	383	37.017	37.302	37.804
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves	946	702	1.112	776	-335	721	691	691
Totaal Onttrekkingen	946	702	1.112	776	-335	721	691	691
Stortingen
0.10 Mutaties reserves	495	0	0	0	0	0	0	0
Totaal Stortingen	495	0	0	0	0	0	0	0
Gerealiseerd resultaat	-13.843	-13.774	-14.016	-13.462	554	-13.916	-14.039	-14.344

Verschillenanalyse 2026 - 2027

Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:

Taakveld	Omschrijving	Mutatie baten t.o.v. 2026	Bedrag	voordeel (-) nadeel (+)
Taakveld	Omschrijving	Mutatie baten t.o.v. 2026	(x € 1.000)	voordeel (-) nadeel (+)
0.63	Baten parkeerbelasting	2026 Is het eerste jaar dat de scanauto volledig operationeel is. Door de invoering van de scanauto zijn de inkomsten van naheffingen fors gestegen. De stijging is in de begroting van 2027 verwerkt op basis van de resultaten in de halfjaarcijfers van 2026 en het aantal te verwachten naheffingen in 2027.	-346	Voordeel
7.2	Rioolretributies	Indexering tarieven 4,1% en aanvullende verhoging op basis van het waterbeleidsplan 3,5%.	-637	Voordeel
7.3	Afvalstoffenheffing	Indexering tarieven 4,1%.	-326	Voordeel
7.5	Begraafplaatsrechten	Indexering tarieven 4,1%.	-35	Voordeel
	Overigen	Diverse kleine mutaties worden niet toegelicht.	72	Nadeel
		Totaal mutaties baten	-1.272	voordeel

Taakveld	Omschrijving	Mutatie lasten t.o.v. 2026	Bedrag	voordeel (-) nadeel (+)
Taakveld	Omschrijving	Mutatie lasten t.o.v. 2026	(x € 1.000)	voordeel (-) nadeel (+)
	Doorbelasting loonkosten (exclusief afval en riool)	Lagere doorbelasting loonkosten verhardingen (108K), openbaar groen (228K), parkeren (55K), straatreiniging (69K) en straatmeubilair (53K). Hogere doorbelastingen naar openbare verlichting (183K) en civiele kunstwerken (177K).	-172	Voordeel
	Afschrijvingen (exclusief afval en riool)	Hogere afschrijving door eerder gereed komen van nieuwe investeringen.	401	Nadeel
	Rente (exclusief afval en riool)	Voordeel op de rentelast door de verlaging rente-omslagpercentage van 1% naar 0,5% conform de Kadernota 2027.	-633	Voordeel
2.1	Gladheidsbestrijding	Bij de Voorjaarsrapportage 2026 was een incidenteel last in verband met het tekort in 2026 opgenomen; dat vervalt in 2027.	-90	Voordeel
2.1	Calamiteitendienst	Verwerking van de in de Kadernota 2027 opgenomen incidentele last voor het uitvoeren van een nulmeting en onderzoek in het kader van ARBO & Gezondheid.	55	Nadeel
2.2	Parkeren	Verhoging van de bijdrage voor Parkeerservice voor 2027. Eerdere CAO verhogingen worden nu pas doorgevoerd in de UO (uitvoeringsovereenkomst) vanwege het moment van vaststelling. En door aanpassingen van de uren beheer en handhaving op basis van analyse van de inzet afgelopen 1,5 jaar (hoger aantal uren handhaving, meerkosten voor software en licenties en hogere inzet verwerking groter aantal bezwaren).	217	Nadeel
5.7	Openbaar groen en recreatie	In de Voorjaarsrapportage 2026 was de incidenteel lasten voor de voorbereiding Groen Blauwe As opgenomen; dat vervalt in 2027.	-170	Voordeel
	Riolering
	Doorbelasting Loonkosten riool	Op basis van de verwachte inzet wordt een hogere doorbelasting van loonkosten naar rioolrechten doorgevoerd.	196	Nadeel
	Kapitaallasten (rente) riolering	Voordeel op de rentelast door de verlaging rente-omslagpercentage van 1% naar 0,5% conform de Kadernota 2027.	-230	Voordeel
	Riolering	Op basis van de kostendekkendheid van de rioolheffing wordt een hogere storting in voorziening riolering verwacht.	520	Nadeel
	Afvalstoffenheffing
	Doorbelasting loonkosten afvalstoffeninzameling	Hogere doorbelasting loonkosten door : CAO stijging, lagere doorbelasting naar straatreiniging 68 k, 1 fte communicatie-adviseur in eigen dienst ipv externe inhuur en 1 fte allround medewerker stadserf (A&R)	179	Nadeel
	Kapitaallasten (afschrijvingen) afvalinzameling	Op basis van de investeringsplanning worden hogere afschrijvingkosten voor afvalinzameling verwacht.	127	Nadeel
	Kapitaallasten (rente) afvalinzameling	Voordeel op de rentelast door de verlaging rente-omslagpercentage van 1% naar 0,5% conform de Kadernota 2027.	-23	Voordeel
7.3	Algemeen beleid afval	Stelpost ten behoeve van de gezamelijke afvalinzameling Oudewater en Woerden. Voor het uitvoeren van de afvalinzameling in Oudewater Woerden wordt een exploitatiebijdrage ontvangen van € 141 k (na aftrek kapitaallasten achterlader ten behoeve van Oudewater); een deel van dit budget is nog niet verdeeld over exploitatieposten maar wordt als stelpost opgenomen.	59	Nadeel
7.3	Algemeen beleid afval	Eénmalige kosten digitale afvalpas. We willen inwoners de mogelijkheid bieden om hun afvalpas digitaal toe te voegen aan de bestaande afvalapp. De digitale afvalpas biedt niet alleen inwoners toegang tot de milieustraat, maar kan ook worden ingezet voor de toegang tot ondergrondse afvalcontainers. Dit levert naar verwachting efficiencywinst op door minder fysieke pasaanvragen, vervanging van passen en administratieve handelingen.	35	Nadeel
7.3	Algemeen beleid afval	Op basis van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing wordt een onttrekking aan de voorziening afvalstoffenheffing verwacht.	-35	Voordeel
7.3	Inzamelen rest en GFTafval	Benodigde inhuur van chauffeurs en beladers in verband met de afvalinzameling voor Oudewater. Hier staat hogere bijdrage vanuit Oudewater tegenover.	55	Nadeel
7.3	Overige afvalstromen	Er worden lagere kosten brandstof, verwerkingskosten, onderhoudskosten, verwerking KCA en aftransporteren afvalstromen verwacht.	-200	Voordeel
7.5	Begraafplaatsen	De incidenteel lasten uit de Kadernota 2026 voor begraafplaatsen vervallen.	-50	Voordeel
	Overigen	Diverse kleine mutaties worden niet toegelicht.	142	Nadeel
		Totaal mutaties lasten	383	nadeel

		Totaal mutaties lasten en baten	-889	voordeel

Taakveld		Mutatie reserves t.o.v. 2026	Bedrag	voordeel (-) nadeel (+)
Taakveld		Mutatie reserves t.o.v. 2026	(x € 1.000)	voordeel (-) nadeel (+)
0.10	Mutaties programma 2	Aanpassing van de onttrekking aan de Algemene reserve in verband met het incidentele tekort op gladheid in 2026.	175	Nadeel
0.10	Mutaties programma 2	De onttrekking aan het Groenfonds valt in 2027 lager uit, omdat in 2026 éénmalig is onttrokken voor de Groen Blauwe As.	160	Nadeel
		Totaal mutaties reserves	335	nadeel