Toelichting balans

Materiële vaste activa

Investeringen met economisch nut
Investeringen met economisch nut zijn investeringen die verhandelbaar zijn en/of (direct of indirect) opbrengsten genereren. Hieronder vallen ook investeringen die niet verhandelbaar zijn, maar waarvoor een kostendekkende heffing kan worden opgelegd, zoals rioleringsvoorzieningen.

Gronden uitgegeven in erfpacht
Conform artikel 35 lid 2 van het BBV dient afzonderlijk te zijn opgenomen welke gronden in erfpacht zijn uitgegeven. De gemeente Woerden heeft geen gronden die in erfpacht zijn uitgegeven.

Toelichting

Investeringen 2025 economisch nut
De belangrijkste investeringen (> € 100K) met economisch nut in 2025 betreffen:

In onderstaande tabel is het verloop van de investeringen economisch nut weergegeven waarvoor ter dekking van de kosten een heffing kan worden geheven. 

De belangrijkste investeringen (> € 100K) met economisch nut, waarvoor ter dekking van de kosten een heffing kan worden geheven, betreffen in 2025:

Investeringen met maatschappelijk nut
Investeringen met een maatschappelijk nut betreffen investeringen die geen directe opbrengsten genereren en niet verhandelbaar zijn. Dit betreffen voornamelijk investeringen in de openbare ruimte.

De belangrijkste investeringen maatschappelijk nut (> € 100K) betreffen in 2025:

Financiële vaste activa

Deelnemingen en effecten
De aandelen zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, eventueel verminderd met terugbetaling van kapitaal. Zie ook de paragraaf Financiering.

Aandelen Bank voor Nederlandse Gemeenten
De gemeente Woerden heeft 123.201 aandelen ad € 2,50 nominaal; dit aantal is in 2025 niet gewijzigd.

Aandelen Vitens
De gemeente Woerden heeft 45.042 aandelen ad € 1,00 nominaal; dit aantal is in 2025 niet gewijzigd.

Toelichting overige leningen u/g
In 2021 heeft Stichting de Milandhof een bedrag van € 85.000  ontvangen voor Coronasteun. Dit is omgezet in een langlopende geldlening. Per jaar wordt € 8.500 afgelost.

Verliesvoorziening grondexploitaties
Het verloop van de verliesvoorziening grondexploitaties is als volgt schematisch weer te geven:

Winstneming grondexploitaties
De winstneming m.b.t. grondexploitaties – conform hiervoor geldende regelgeving - in 2024 (€  4.971.000) en 2025 (€  2.203.000) – is als volgt weer te geven:

Kamerik Schoollocaties 2025 € 111.000 (2024: € 1.279.000)
Diverse locaties Harmelen 2025 € 38.000  (2024: € 740.000);
Snel en Polanen 2025 € 1.865.000 (2024 € 2.952.000).
Brediuspark 2025 € 189.000 (2024: € 0).

Parameters grondexploitaties
Met betrekking tot de gehanteerde parameters en uitgangspunten voor de berekening van de grondexploitaties en de verwachte eindwaarden wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid.

Overige voorraden
De overige voorraden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs.

Voorraad gereed product

Toelichting voorraad gereed product:

Voorraad gereed product betreft de aankoop van de woningen aan de Barwoutswaarder. Deze woningen zijn aangekocht m.b.t. het project Rembrandtbrug. Omdat het bestemmingsplan "Rembrandtbrug" is ingetrokken, zijn de woningen overgeboekt van Investeringen Materiële Vaste Activa maatschappelijk nut naar Voorraad gereed product.

De woningen zijn gewaardeerd tegen de taxatiewaarde.

Uitzettingen met een looptijd < 1 jaar

Vorderingen openbare lichamen
De vorderingen openbare lichamen per 31-12-2025 betreffen voornamelijk de vorderingen op de Belastingdienst.

Overige vorderingen
De overige debiteuren zijn voornamelijk onder te verdelen in:

• Debiteuren regulier.
• Debiteuren Belastingen (VRIS).

Onder de debiteuren Belastingen (VRIS) wordt verstaan: alle vorderingen die worden opgelegd d.m.v. de applicatie VRIS zoals aanslagen OZB, rioolrecht, afvalstoffenheffing, bouwleges, toeristenbelasting, naheffingsaanslagen parkeerbelasting, etc.

De overige vorderingen worden als volgt schematisch weergegeven:

Voorziening dubieuze debiteuren
De voorziening dubieuze debiteuren is conform de financiële verordening opgesteld. De specificatie van de voorziening dubieuze debiteuren per 31-12-2025 is als volgt:

Toelichting 

• De gemeente Woerden heeft de uitvoering van de Participatiewet, Ioaw, Ioaz en Bbz 20014 uitbesteed aan Ferm Werk. Ten onrechte of te veel verstrekte bijstand wordt door Ferm Werk teruggevorderd van de cliënten.
• In de jaarrekening 2025 zijn de vorderingen conform de opgave van Ferm Werk opgenomen.
• Conform opgaven vanuit de gemeenschappelijke regeling Ferm Werk is de voorziening dubieuze debiteuren opgesteld. Dit heeft te maken met het feit dat de debiteuren met betrekking tot bijzondere bijstand volledig voor risico en rekening zijn van de gemeente Woerden en niet van de gemeenschappelijke regeling.

Uitzetting Rijksschatkist
Dit betreft het schatkistbankieren met het Ministerie van Financiën.

• Op 15 december 2013 is de Wet financiering decentrale overheden (wet Fido) van kracht geworden, met als uitvloeisel de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden. Dit houdt in dat alle decentrale overheden (provincies, gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen in de vorm van een openbaar lichaam) verplicht zijn om hun overtollige middelen bij het Rijk te stallen. Belangrijkste uitzondering daarop is het drempelbedrag. Voor het bepalen van de overtollige middelen wordt een drempelbedrag berekend.
• De hoogte van het drempelbedrag is afhankelijk van de financiële omvang van een decentrale overheid, afgemeten aan de omvang van de begroting (dezelfde maatstaf die ook wordt gebruikt voor de berekening van de kasgeldlimiet). De drempel is gelijk aan 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. In afwijking van dit bedrag heeft Woerden gekozen voor een drempelbedrag van € 250K.
• De tabel schatkistbankieren is opgenomen in Paragraaf 6 Financiering.

Liquide middelen
Dit betreft de tegoeden bij de BNG en Rabobank per 31 december 2025, alsmede kasgeld.

Overlopende activa

Hieronder zijn opgenomen de op de balans nog te ontvangen respectievelijk vooruitbetaalde bedragen.

Overige nog te ontvangen bedragen
Dit betreft onder meer bedragen waarvoor nog geen nota is verstuurd in 2025 maar waarvan de opbrengsten wel in het boekjaar thuishoren.

Overige vooruitbetaalde bedragen
Dit betreft onder meer facturen die in het boekjaar zijn ontvangen maar waarvan de lasten in 2026 thuishoren.

Overige nog te ontvangen voorschotbedragen specifieke uitkeringen

De specificatie van specifieke uitkeringen van overheidslichamen is als volgt:

Algemene Reserve
De Algemene Reserve is het financiële weerstandsvermogen van de gemeente en dient om incidentele tegenvallers op te vangen.

Het verloop van de Algemene Reserve is als volgt:

De resultaatbestemming kan conform Raadsbesluit jaarrekening 2024 als volgt worden toegelicht:.

1. Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 met een positief resultaat van € 963.000 vast te stellen.
2. Het netto saldo ad € 963.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve.

Resultaat boekjaar
De jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van afgerond € 5.738.000. Een nadere analyse van het resultaat is opgenomen bij de financiële beschouwing in deze jaarrekening.

Toevoegingen en onttrekkingen algemene reserve
De toevoegingen en onttrekkingen in 2025 aan de algemene reserve op detailniveau zijn als volgt:

ALGEMENE RESERVE

Toelichting mutaties algemene reserve (dotatie & onttrekkingen):

• Conform raadsbesluit D/25/181557 vaststelling Meerjarenperspectief Grondbedrijf 2025 is vanuit de Algemene Reserve Grondbedrijf een afdracht aan de Algemene reserve ter grootte van € 634.070 gedaan. 

ALGEMENE RESERVE GRONDBEDRIJF

Conform de Nota Grondbeleid Woerden 2023 zijn m.b.t. de Algemene reserve Grondbedrijf onderstaande spelregels in deze jaarrekening toegepast:

• De Algemene reserve grondbedrijf wordt gevoed door voordelige saldi bij het sluiten van een complex alsmede tussentijdse winstnemingen van een complex.
• De minimale omvang van de Algemene reserve Grondbedrijf wordt bepaald op basis de uitgangspunten zoals geformuleerd in de Nota Grondbeleid. Dit wordt verder toegelicht in de paragraaf grondbeleid.

Toelichting toevoegingen en onttrekkingen Algemene Reserve Grondbedrijf:

• De winstnemingen uit de grondexploitaties 2025 ad € 2.253.000 zijn, conform de Nota Grondbeleid, toegevoegd aan de Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG).
• Een onttrekking t.b.v. de Vennootschapsbelasting van € 315.000.
• Een onttrekking t.b.v. verliesvoorziening Burg van Zwietenweg van € 244.000.
• Een onttrekking t.b.v. de Stationsomgeving van € 30.000.
• Een onttrekking t.b.v. de Algemene Reserve van € 634.070.

BESTEMMINGSRESERVES

Bestemmingsreserves zijn, overeenkomstig het BBV, reserves waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Onderstaand volgt een toelichting op de mutaties in de bestemmingsreserves.

De raad heeft in de vergadering van 21 december 2023 het besluit Herijking reserves vastgesteld.

In de Financiële Verordening is in artikel 17 omtrent bestemmingsreserves opgenomen dat de raad besluit tot het instellen en opheffen van reserves, en dat het instellen van reserves beperkt dient te blijven tot het hoogst noodzakelijke.
De raad is bevoegd de bestemming van een bestemmingsreserve te wijzigen en te besluiten tot toevoegingen en onttrekkingen aan een reserve.

Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve dient minimaal te worden aangegeven:

• het specifieke doel van de reserve;
• het beleidsprogramma en taakveld waaronder de reserve valt;
• de voeding van de reserve;
• de maximale hoogte van de reserve;
• de instellingsdatum en maximale looptijd;
• een onderbouwd en gekwantificeerd meerjarenplan voor besteding (activiteiten en euro's) van de reserve over de tijd dat de reserve naar verwachting in stand blijft;
• de voorwaarden voor de onttrekking aan de reserve;
• dat eventueel sprake is van een systeemreserve.

Op voorwaarde dat een bestemmingsreserve niet met juridisch onontkoombare verplichtingen is belast, komt het (restant)saldo van een bestemmingsreserve zonder voorafgaand raadsbesluit ten gunste van het resultaat als:

• het doel waarvoor de bestemmingsreserve is gevormd vervalt; of
• gedurende drie jaar niets aan de bestemmingsreserve is onttrokken of toegevoegd (inactieve reserve).

In de jaarrekening wordt aan de raad een overzicht (van het verloop) van de reserves gepresenteerd conform de vereisten uit het BBV.

Verloop bestemmingsreserves 2025
Het verloop van de bestemmingsreserves in 2025 is als volgt:

Toelichting bestemmingsreserves

Reserve Groenfonds
De reserve Groenfonds wordt ingezet voor de uitvoering van groenplannen, het verstrekken van subsidies aan particulieren voor het onderhoud van bomen met een bijzondere status, het uitvoeringsbudget voor het landschapsbeleid, het landschapsbeleidsplan, het groenstructuurplan en het aanleggen van ecologische verbindingszones.

In de primaire begroting 2025 is een onttrekking van € 10.000 geraamd ten behoeve van de kosten voor bijzondere bomen en boomgroepen. De werkelijke onttrekking bedraagt € 3.000. Het verschil wordt verklaard doordat de uitgaven voor dit doel lager zijn uitgevallen dan vooraf geraamd. De bijdrage aan particulieren voor het onderhoud van bomen met een bijzondere status heeft een structureel karakter en wordt jaarlijks vanuit de reserve bekostigd.

Reserve Infrastructurele werken
De reserve Infrastructurele werken is bedoeld voor de realisatie van bovenwijkse voorzieningen van veelal grotere omvang. Stortingen in deze reserve vinden plaats bij particuliere en gemeentelijke ontwikkelingen, op basis van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), de Nota Kostenverhaal en de Structuurvisie. Het bijbehorende tarief wordt jaarlijks herzien via de grondprijsbrief.

In de begroting 2025 was geen onttrekking uit deze reserve geraamd. In 2025 hebben zich ook geen uitgaven voorgedaan die ten laste van deze reserve komen, waardoor de onttrekking nihil is gebleven.

In 2025 zijn wel stortingen van in totaal € 223.000 in de reserve gedaan. Dit betreft ontvangen bijdragen van derden in het kader van ontwikkelingen aan de Watermolenlaan 4 en de Houttuinlaan 5.

Reserve dekking kapitaallasten maatschappelijk nut
De reserve dekking kapitaallasten maatschappelijk nut is gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van eenmalige investeringen met een maatschappelijk nut, waarvoor bij aanvang van de investering is besloten deze vanuit de reserve te financieren.

In de begroting 2025 is geen dotatie aan deze reserve opgenomen. Ook in de jaarrekening 2025 hebben geen stortingen plaatsgevonden. Voor 2025 was een onttrekking van € 545.000 geraamd ter dekking van de afschrijvingslasten. De werkelijke onttrekking in 2025 is conform begroting gerealiseerd.

Reserve dekking kapitaallasten economisch nut
De reserve dekking kapitaallasten economisch nut is gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van eenmalige investeringen met een economisch nut, waarvoor bij aanvang van de investering is besloten deze vanuit de reserve te financieren.

In de begroting 2025 is geen dotatie aan deze reserve opgenomen. Ook in de jaarrekening 2025 hebben geen stortingen plaatsgevonden. Voor 2025 was een onttrekking van € 204.000 geraamd ter dekking van de afschrijvingslasten. De werkelijke onttrekking in 2025 is conform de begroting gerealiseerd.

Reserve grote infrastructurele werken
De reserve grote infrastructurele werken is gevormd ter dekking van de kosten van toekomstige grootschalige infrastructurele projecten.

In de begroting 2025 zijn geen dotaties of onttrekkingen geraamd. In de jaarrekening 2025 hebben zich eveneens geen mutaties voorgedaan, waardoor het saldo van de reserve ongewijzigd is gebleven.

Reserve gebiedsfonds Middelland
De reserve gebiedsfonds Middelland wordt ingezet voor het realiseren van investeringen in de openbare ruimte binnen het gebied Middelland. De reserve wordt gevoed door exploitatiebijdragen van initiatiefnemers, bijdragen van de gemeente en subsidies van provincie en Rijk.

In de begroting 2025 was een onttrekking van € 300.000 geraamd. Deze onttrekking heeft in 2025 niet plaatsgevonden, omdat de werkzaamheden nog niet zijn gestart. In 2025 hebben wel stortingen plaatsgevonden van in totaal € 335.000. Dit betreft ontvangen bijdragen van derden in het kader van ontwikkelingen aan de Watermolenlaan 4 en de Houttuinlaan 5.

Reserve budgetoverhevelingen
De reserve budgetoverhevelingen wordt gebruikt voor het overhevelen van niet-bestede budgetten tussen begrotingsjaren, conform besluitvorming door de gemeenteraad.

De dotaties en onttrekkingen in 2025 zijn in lijn met de door de raad vastgestelde besluiten bij de Najaarsrapportages 2024 en 2025 (D/24/159137 en D/25/202191).

Reserve onderwijshuisvesting
De reserve Onderwijshuisvesting is gevormd om de kapitaallasten voor onderwijsgebouwen gelijkmatig te spreiden over de looptijd van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Jaarlijks wordt een structurele dotatie aan de reserve toegevoegd, gebaseerd op de gemiddelde kapitaallasten over de totale looptijd van het IHP. De daadwerkelijke kapitaallasten van investeringen die binnen het IHP worden uitgevoerd, worden ten laste van deze reserve onttrokken. 

In 2025 zijn zowel de dotaties als de onttrekkingen conform het IHP gerealiseerd. 

Reserve Huur Vijzelmolenlaan
De reserve Vijzelmolenlaan is met ingang van 2025 ingesteld bij de Voorjaarsrapportage 2025. Deze reserve is gevormd ter dekking van de kosten voor huur en nutsvoorzieningen in de periode maart 2029 tot en met februari 2031. 

De storting van € 1.120.000 in deze reserve is conform het raadsbesluit bij de Voorjaarsrapportage 2025 (D/25/186052).

VOORZIENINGEN

Het verloop van de voorzieningen is in 2025 als volgt:

Toelichting voorzieningen

Voorziening Pensioen politieke ambtsdragers
De gemeente is eigenrisicodrager voor de pensioenverplichtingen van (voormalige) wethouders. Op grond van het BBV is de gemeente verplicht hiervoor een voorziening te vormen. De hoogte van de voorziening wordt bepaald op basis van actuariële berekeningen en jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd, zodat deze aansluit bij de opgebouwde en toekomstige pensioenverplichtingen.

Voorziening Wachtgelden
Op grond van het BBV is de gemeente verplicht een voorziening te vormen voor de wachtgeldverplichtingen van (voormalige) wethouders. Bij het aftreden van een wethouder wordt een storting in de voorziening gedaan, gebaseerd op de verwachte hoogte en looptijd van de wachtgeldverplichtingen. De feitelijke uitkeringen worden vervolgens ten laste van deze voorziening gebracht. In 2025 is hiervoor € 40.000 onttrokken uit de voorziening. 

Voorziening Onderhoud gemeentelijk vastgoed
Op 30 maart 2023 heeft de raad het geactualiseerde meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2023-2030 vastgesteld. In dit plan is bepaald dat een voorziening onderhoud gemeentelijk vastgoed wordt gevormd. De voorziening heeft als doel de onderhoudslasten van het gemeentelijk vastgoed over meerdere jaren te egaliseren, zodat een stabiel beeld in de begroting ontstaat.

In 2025 zijn de daadwerkelijk gemaakte onderhoudskosten ten laste van deze voorziening gebracht.

Rentelast 2025

Conform artikel 56 BBV dient de rentelast van de vaste schulden voor het begrotingsjaar te worden vermeld. De totale rentelast 2025 bedraagt € 2.482.000.

Onderhandse leningen
De onderhandse leningen zijn de volgende:

Waarborgsommen
De waarborgsommen, onder meer in het kader van intentieovereenkomsten en verkoop kavels, worden als volgt gespecificeerd:

Vlottende schulden < 1 jaar

De vlottende schulden < 1 jaar zijn als volgt gerubriceerd:

Overige schulden
Dit betreffen voornamelijk facturen die van leveranciers ontvangen zijn en op balansdatum nog verschuldigd waren.

Overlopende passiva
De overlopende passiva worden als volgt gerubriceerd:

Nog te betalen bedragen
Dit betreft vooral facturen die in 2026 zijn ontvangen m.b.t. prestaties die in 2025 zijn geleverd waardoor de lasten of te activeren investeringen in 2025 opgenomen dienen te worden.

Overige vooruitontvangen bedragen
Dit betreft vooruitontvangen bedragen i.v.m. kostenverhaal en overige vooruitontvangen bedragen.

Het verloop van de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor specifieke uitkeringen is als volgt:

Niet uit de balans blijkende verplichtingen
De per 31-12-2025 nog lopende, niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn de volgende:

De Belastingdienst heeft aangegeven dat zij gaan onderzoeken in hoeverre wij als gemeente aan kunnen tonen dat geen privé-gebruik is gemaakt van de bedrijfsauto's. Als we dit niet aan kunnen tonen leidt dit mogelijk tot een naheffing voor (verondersteld) privé-gebruik van bedrijfsauto's.

Eigen bijdrage op grond van de Wmo
Een aanvrager van een voorziening op grond van de Wmo (zoals hulp in de huishouding, begeleiding, hulp- en vervoermiddelen of beschermd wonen) is een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK is om redenen van privacy beperkt, en niet toereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen.
Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door gemeenten geen zekerheid omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kan worden verkregen.

Gebeurtenissen na balansdatum
In het tijdpad van het opstellen en vaststellen van de jaarrekening moeten gunstige en ongunstige gebeurtenissen conform artikel 29 BBV die nadere informatie geven over de feitelijke situatie per balansdatum, in de jaarrekening worden verwerkt als deze informatie onontbeerlijk is voor het inzicht van de gebruiker - bijvoorbeeld gemeenteraad - van de jaarrekening bij de vaststelling van de programmarekening. Het gaat dan om gebeurtenissen met materiële bedragen ten opzichte van het totaal van baten en/of lasten.

Op het moment van opstellen van de jaarrekening waren er verder geen bijzonderheden bekend.