ALGEMENE BESCHOUWINGEN
Inleiding
Met deze jaarrekening legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid en de inzet van publieke middelen in 2025. Het afgelopen jaar stond in het teken van het verder versterken van de organisatie, het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners en het werken aan een sterke en veerkrachtige samenleving. Tegelijkertijd is gewerkt aan het vergroten van de grip op maatschappelijke en financiële opgaven en aan een toekomstbestendige samenwerking binnen en buiten de organisatie.
Binnen de verschillende domeinen is in 2025 voortgang geboekt op uiteenlopende thema’s. Zo is binnen het sociaal domein ingezet op betere financiële beheersing en het versterken van de sociale basis, is de dienstverlening verder doorontwikkeld en zijn belangrijke stappen gezet in de professionalisering van de organisatie en de samenwerking tussen Woerden en Oudewater. Daarbij stond steeds centraal hoe de gemeente inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zo goed mogelijk kan ondersteunen.
Samenleving
Binnen het domein Samenleving lag de focus in 2025 op het versterken van de sociale basis, het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners en het verbeteren van de financiële beheersing binnen het sociaal domein. De in 2024 vastgestelde bestuursopdrachten voor jeugdzorg, Wmo en de doorontwikkeling van WoerdenWijzer zijn verder uitgevoerd en gemonitord. De ingezette maatregelen hebben effect gehad: de uitgaven zijn beter beheersbaar geworden, terwijl de kwaliteit van zorg en ondersteuning behouden is gebleven.
Samen met inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers en maatschappelijke partners is gewerkt aan een sterke sociale infrastructuur in wijken en dorpen. Onder regie van Hart voor Woerden is verder gebouwd aan toegankelijke ontmoeting, lichte ondersteuning en preventie dichtbij inwoners. De bestaande ontmoetingslocaties zijn verbeterd en het aanbod aan algemene voorzieningen is uitgebreid. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor nieuw accommodatiebeleid, waarmee maatschappelijke voorzieningen ook op langere termijn strategisch, efficiënt en duurzaam kunnen worden ingezet.
Ook sport en bewegen kregen nadrukkelijk aandacht als onderdeel van een gezonde en verbonden samenleving. Er zijn meer laagdrempelige sport- en beweegactiviteiten georganiseerd, omdat deze bijdragen aan gezondheid, ontmoeting en het voorkomen van eenzaamheid.
Daarnaast is verdere invulling gegeven aan de doorontwikkeling van WoerdenWijzer. Met lokale teams in wijken en dorpen organiseren we ondersteuning dichter bij inwoners en kunnen we sneller inspelen op hulpvragen. In een proefproject zijn medewerkers opgeleid en samenwerkingspartners betrokken bij deze vernieuwde werkwijze, gericht op preventie, vroegsignalering en het versterken van zelfredzaamheid.
Ook bleef aandacht bestaan voor kansengelijkheid. Daarbij is onder meer ingezet op het voorkomen en verminderen van armoede, het versterken van basisvaardigheden en een goede begeleiding van nieuwe inwoners.
Tot slot zijn er stappen gezet in de regionale samenwerking en de voorbereiding op toekomstige zorg- en ondersteuningsvragen. Zo is gestart met de vorming van een Gemeenschappelijke Regeling voor Utrecht West en zijn voorbereidingen getroffen voor de nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdzorg per 2027.
Publiek en Veiligheid
Binnen het domein Publiek en Veiligheid stond de verdere ontwikkeling van de dienstverlening centraal. Met het in 2025 vastgestelde Dienstverleningskader is verdere richting gegeven aan een dienstverlening die menselijk, makkelijk, betrouwbaar en betrokken is.
Als onderdeel hiervan is een uitgebreid inwonerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Inwoners waardeerden de gemeentelijke dienstverlening gemiddeld met een 7,0. De resultaten bieden tegelijkertijd aanknopingspunten om de dienstverlening de komende jaren verder te verbeteren en beter aan te laten sluiten bij de behoeften van inwoners en ondernemers.
Team veiligheid heeft ingezet op de doorontwikkeling van de ondermijningsaanpak onder meer door verdere implementatie van de toepassing van Wet Bibob. Daarnaast was er een stijging te zien van inwoners met onbegrepen gedrag wat heeft geresulteerd in meer inzet op het gebied van overlast en persoonsgerichte aanpak. Verder is het project Weerbare Samenleving van start gegaan welke organisatiebreed wordt geïmplementeerd.
Bedrijfsvoering
In 2025 zijn belangrijke stappen gezet in de verdere ontwikkeling en professionalisering van de organisatie. In voorbereiding op de nieuwe organisatiestructuur per 1 januari 2026 is gewerkt aan een meer samenhangende inrichting van de organisatie, met integraal management, kleinere teams en duidelijkere afspraken over wie interne waarvoor verantwoordelijk is.
Daarnaast is ingezet op het verbeteren en uniformeren van processen. Door de inzet van opgeleide procesbewakers en procestekenaars is het aantal beschreven processen fors toegenomen. Ook zijn de team- en domeinplannen voor 2026 geharmoniseerd binnen één strategisch kader, waarmee de basis is gelegd voor meer samenhang en resultaatgerichte sturing binnen de organisatie.
Op het gebied van bedrijfsvoering en personeelszaken zijn voorbereidingen getroffen voor de invoering van het nieuwe personeelsinformatiesysteem AFAS, dat per 1 januari 2026 in gebruik is genomen. Hiermee is een verdere stap gezet in het efficiënter organiseren van personeelszaken en het beter benutten van managementinformatie en data.
Verder is in 2025 voortgang geboekt met het terugdringen van externe inhuur en het versterken van een vaste personele basis.
Tot slot is intensief gewerkt aan de verdere professionalisering van de samenwerking tussen Woerden en Oudewater. Op basis van het verbeterplan en het samenwerkingshandvest is toegewerkt naar een nieuwe samenwerkingsovereenkomst per 1 januari 2026. Hiermee is de samenwerking verder verduidelijkt en toekomstbestendiger ingericht.
Fysieke Leefomgeving
Binnen het domein Fysieke Leefomgeving is in 2025 gewerkt aan een duurzame, bereikbare en toekomstbestendige leefomgeving. Daarbij zijn belangrijke stappen gezet in de verdere integratie van beleid, uitvoering en projecten door alle werksoorten binnen de fysieke leefomgeving samen te brengen in één domein.
Op het gebied van energietransitie is voortgang geboekt in de opwek van duurzame energie en de voorbereiding op een aardgasvrije gebouwde omgeving. Zo is vergunning verleend voor een tweede zonneveld in de Barwoutswaarder, is ingestemd met de realisatie van drie windturbines in Reijerscop en is verder gewerkt aan het warmteprogramma en woningisolatie.
Ook op het gebied van mobiliteit en woningbouw zijn zichtbare resultaten behaald. De realisatie van de doorfietsroute tussen station Woerden en de gemeentegrens met Utrecht is verder gevorderd en de ongelijkvloerse kruising onder de Steinhagenseweg en Beneluxlaan is opengesteld voor autoverkeer. Binnen de gebiedsontwikkeling Poort van Woerden is project De Waag opgeleverd en zijn meerdere nieuwe woningbouwprojecten gestart.
Binnen het beheer van de openbare ruimte zijn belangrijke stappen gezet in de verdere professionalisering van het Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). Met de vaststelling van de Woerdense Waarden en het eerste Strategisch Assetmanagement Plan is meer richting gegeven aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.
Tot slot zijn binnen het Stadserf maatregelen genomen om werkzaamheden efficiënter te organiseren en de afhankelijkheid van externe inhuur te verminderen. Ook is het beheer van afvalcontracten overgedragen aan Cirkelwaarde en de AVU. Dit zorgt voor efficiëntere verwerking en lagere uitvoeringslasten.
FINANCIËLE BESCHOUWINGEN
De jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van € 5.738.000. Na vaststelling van de Najaarsrapportage op 27 november 2025 was rekening gehouden met een resultaat van € 5.469.000 positief. Het uiteindelijke resultaat van de jaarrekening is dus € 269.000 voordeliger.
Het verschil tussen het saldo van de Najaarsrapportage 2025 en de Jaarrekening 2025 wordt op hoofdlijnen veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:
- Hogere inkomsten algemene uitkering € 220.000 (zie RIB: D/25/203187 en RIB: D/26/218254)
- Hogere rente-opbrengsten/lagere rentekosten € 160.000.
- Hogere inkomsten leges reisdocumenten € 100.000.
- Hogere inkomsten OZB niet-woningen € 85.000.
- Lagere uitgaven in de openbare ruimte € 540.000 (hogere opbrengst parkeren, hogere opbrengst afvalinzameling, lagere uitgaven civiele kunstwerken, straatreiniging, laadpalenvisie).
- Lagere uitgaven overhead € 830.000 (lagere loonkosten o.a. door ontvangen vergoeding UWV, toegeschreven uren aan projecten, zie RIB: D/26/215439, doorgeschoven activiteiten ICT).
- Hogere uitgaven in het sociaal domein € 135.000 (hogere uitgaven jeugd & wmo, lagere uitgaven volksgezondheid, arbeidsparticipatie, groene hart pas, ontmoetingsplaatsen, opvang Oekraïne).
- Hogere uitgaven sport & onderwijs € 680.000 (hogere uitgaven leerlingenvervoer, exploitatiebijdrage zwembad, onderhoudskosten zwembaden).
- Hogere uitgaven ruimtelijke ontwikkeling en wonen € 315.000 (lagere opbrengst leges omgevingsvergunningen, lagere uitgaven ODRU, herstructurering bedrijventerrein Barwoutswaarder).
Voor gedetailleerde verklaringen van diverse kostenposten wordt verwezen naar de teksten van de programma's en de paragrafen.
Het positieve rekeningresultaat is grotendeels toe te schrijven aan incidentele mee- en tegenvallers. Daarmee geeft het positieve resultaat over 2025 geen structureel ander beeld van de financiële positie van de gemeente.
Het structurele begrotingsbeeld blijft namelijk onverminderd negatief. De meerjarenbegroting laat zien dat de gemeente de komende jaren afkoerst op aanzienlijke tekorten. Waar lange tijd vooral 2026 werd aangeduid als het zogenoemde ravijnjaar, is inmiddels voor 2026 en 2027 aanvullende compensatie vanuit het Rijk beschikbaar gekomen. Daarmee is echter vooralsnog sprake van uitstel van het ravijnjaar en niet van afstel. De financiële druk blijft daarmee ook de komende jaren nadrukkelijk aanwezig.
Schuldquote
De netto schuldquote komt over 2025 uit op 76%. Dit is fors lager dan de 116% die geprognosticeerd was in de begroting 2025. Deze ontwikkeling komt niet onverwacht: ook bij de jaarrekening 2024 en bij de begroting 2026 zagen we al een dalende trend in de schuldquote. De daling komt doordat enerzijds de schuld veel lager uitvalt dan begroot (-/- € 50 miljoen) door onder andere een achterblijvend investeringsniveau. Aan de andere kant blijven de totale baten ook harder groeien dan waar in de begroting rekening mee was gehouden (+ € 36 miljoen). Uitgangspunt blijft dat we sturen op een schuldquote die onder de 130% blijft.
Overige financiële kengetallen
De solvabiliteit komt uit op 29% en zit hiermee boven de minimale grenswaarde van 20%. De overige financiële kengetallen bevinden zich op of rond een niveau dat door de provincie als 'neutraal' wordt gekwalificeerd. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt aan de hand van deze indicatoren verdere duiding gegeven aan de financiële vermogenspositie van de gemeente Woerden.